2dasky*

          เมื่อวาน หลังจากย้ายข้าวของจากหอกลับมาถึงบ้านเสร็จ  ยายของข้าพเจ้าวัยเกือบๆ 70 ปี ก็เดินเข้ามายื่นถุงๆหนึ่งขนาดใหญ่ซักครึ่งกระสอบให้  แล้วบอกว่า 

            "เอ๊า..นี่ยาของตากูล(ญาติห่างๆ) เค้าไม่ต้องกินแล้ว เลยเอามาให้ กวางไปดูให้ยายหน่อยซิ  มันมียาอะไรมั่งเนี่ย"  

             เปิดดูปุ๊บก็ต้องร้องโอ้โหเลย  ยาอะไรต่อมิอะไรเต็มไปหมด  ประมาณว่าเอาไปเปิดร้านขายได้เลย

           " โห..ยาย  ยาอะไรเต็มไปหมดเลยเนี่ย"

          "เออ..นั่นแหล่ะ เอาไปดูให้ยายหน่อย แล้วเนี่ยๆ ยาอันเนี๊ยะ ใช่ยาเบาหวานมั้ย ยาเบาหวานยายหมดมาสองวันแล้ว  เลยเอาในนี้ไปกินแทน"

          "หา!! O_O  ยายยย  Anaprilนี่มันยาความดันนะ  หมอเค้าให้ยายกินยาหน้าตาแบบนี้ด้วยหรอ"

          "อ้าว  หรอ ไม่รู้หนิ  ก็นึกว่าเป็นยาเบาหวาน  ยายก็เอาไปกินนะซิ"

          ยาย =

          อิกวาง =

        เชื่อว่า หลายๆคนที่มีคนแก่ (เอ่อ..เรียกให้ซอฟต์ๆหน่อยเนอะ)...ผู้สูงอายุ อยู่ในบ้าน  จะอาม่าอาอึ้ม อากง อะไรก็เหอะ   ส่วนมากท่านจะมีโรคประจำตัวอยู่แล้ว  ซึ่งก็หนีไม่พ้นโรคฮิตพวกเบาหวาน ความดัน หัวใจ อะไรพวกนี้แหล่ะ   แต่ละอาการแต่ละคนก็ต้องใช้ยาที่หมอสั่งอยู่แล้ว  ซึ่ง(again)หากว่าปู่ย่าตายายทั้งหลาย อ่านตามฉลากแล้วก็ทานยาตามที่หมอสั่ง มันก็จะไม่มีปัญหาอะไรใช่มั้ย  แต่ส่วนมากมันไม่ยังงั้นนะสิ   

         ไหนๆก็ไหนๆ(whereๆ is a whereๆ - เฮ้ย เค้าบอกว่าไม่ตลก - เออๆ ขอโทษที==')  เราก็อุตส่าห์ได้ร่ำเรียนคณะเภสัชศาสตร์แล้ว ถึงจะปีหนึ่งอยู่ก็เหอะ  ไอ่เรื่องการใช้ยาให้ถูกวิธีเนี่ย  เรียนในวิชา Pharmacy Orientation มาแล้วนะคร๊าบบบ  เพราะฉะนั้น !!  ไหนๆ ก็ไหนๆ  เรามาใช้ความรู้ที่อุตส่าห์(โดด)เรียนมาให้เป็นประโยชน์ดีกว่า   แต่หากว่าเขียนอะไรผิดพลาดไป ขออภัย +รบกวนแก้ไขให้ด้วยนะคะ  เพราะแนะนำไปเท่าที่มีความรู้อันน้อยนิดค่ะ 

         อ่านที่ไหนๆ เค้าก็จะบอกแต่การใช้ยาที่ถูกวิธีใช้มั้ย  เราว่ามันซ้ำซากไป  ต้องนี่เลย "กรณีศึกษาการใช้ยาที่ผิดวิธี"   สาธิตโดยคุณยายของข้าพเจ้าเอง   อ่านกันแล้วอย่าลืมไปดูแลคนที่บ้านให้ใช้ยาถูกวิธีกันด้วยนะค๊าบท่านผู้ชมมม 

        กรณีศึกษากรณีที่ 1    เป็นโรคอะไร ก็ใช้ยาโรคนั้น  
        หรือเอาง่ายๆก็คือ  หมอสั่งให้กินยาอะไร หน้าตาแบบไหน ขนาดเท่าไหร่ กินเมื่อไหร่  กินอันนั้นแหล่ะค่ะ  อย่าไปทึกทักเปลี่ยนเอาเองเป็นอันขาด   ส่วนมาก ไอ่การใช้ยาไม่ถูกกับโรคเนี่ย  มักจะเกิดกับการที่เราไม่ทราบว่ามันเป็นยาอะไรมากกว่า  คือ นึกว่ายานี้แก้โรคนี้ แต่จริงๆไปแก้อีกโรคนึง  ดังตัวอย่างข้างต้นที่กล่าวไปแล้ว   หรืออีกตัวอย่างนึง  ก็คือ ทราบอยู่แล้วว่าเป็นโรคอะไร และยานี้แก้โรคอะไร  แต่ก็ยังไปกินอีก 

    "อ้าว .. กวาง ไม่สบายหรอลูก  ตัวร้อนเชียว"

    "ค่ะยาย  สงสัยเพราะเมื่อวานไปตากฝนมาแน่เลย"

    "เอ้า นี่ๆ  เอายาแก้อักเสบไปกินไป  กินกันๆไว้ก่อน"

    ยาย=     อิกวาง=

    จริงๆแล้ว ถ้าเราเกิดไม่สบายอะไรขึ้นมา  แล้วนึกไม่ออกว่าจะใช้ยาอะไร  ไปปรึกษาเภสัชกรที่ร้านยาได้นะคะ  หรือถ้าหากเรามีโรคประจำตัวอยู่แล้ว  แล้วเกิดภาวะแทรกซ้อน เป็นต้นว่า เป็นความดันโลหิตสูง ไม่เคยเป็นเบาหวาน   แต่พอเดือนนี้ไปตรวจเลือดมา พบว่าน้ำตาลในเลือดสูงเนี่ย  ห้ามไปหายาเบาหวานกินเองนะคะ แนะนำให้ไปปรึกษาหมอที่ไปหาประจำอยู่จะดีกว่าค่ะ

         กรณีศึกษากรณีที่ 2   เอายาคนอื่นมาใช้
         "อ้าว เก้ง ตัวร้อนหนิ  เอายายายไปกินไป เนี่ยๆ ปีที่แล้วที่ยายไม่สบาย หมอจัดยาชุดนี้มาให้เนี่ย"
           เก้ง(นังน้องชาย) =

         การเอายาคนอื่นมาใช้นี่  จะถือว่าไม่เป็นไร ก็ต่อเมื่อ ยานั้นมีฉลากครบถ้วน  เขียนบอกสรรพคุณและวิธีการใช้อะไรเรียบร้อย   คือ น่าจะเป็นยาพวกยาสามัญประจำบ้านที่หากินเองได้ง่ายๆมากกว่า  แต่ถ้าหากว่า ยาคนอื่นที่ว่าเนี่ย มาแบบ เป็นยาชุดเลย  เม็ดเขียวๆส้มๆเหลืองๆ สามซอง  เขียนหน้าซองเรียบร้อยว่ากินเมื่อไหร่ กี่เม็ด  แต่ก็ไม่บอกชื่อยา และสรรพคุณ  กรุณาค่ะ  ขอร้องงงงเลย  ไปซื้อใหม่เหอะ  นะ อย่ากินเลย  เพราะเราก็ไม่รู้จริงๆหรอกว่านั่นยาอะไร  เสี่ยงต่อการกินยาผิดมาก   หรือถ้าหากว่ามีรายละเอียดทุกอย่างครบถ้วนก็จริง  แต่ขาดวันหมดอายุไปล่ะก็  เสี่ยงต่อการกินยาหมดอายุเช่นกันค่ะ 

           กรณีศึกษากรณีที่ 3  ยาหยอดตาเอาไปหยอดหู  ยาทายาเหน็บเอาไปกิน
          "ยาย มันคันๆในหูอ่ะ เป็นอะไรไม่รู้  ยายดูให้หน่อยจิ มีแมลงเข้าไปป่าวอ่ะ"

           "ไหนๆ ยายดูซิ  ไม่เห็นมีอะไรเลยนิ  มันคงมีเชื้อโรคน่ะสิ  เนี่ยยาหยอดตายายเข้าว่าฆ่าเชื้อโรคได้นะ  ลองเอาไปหยอดดูไป"

           ไอ่การใช้ยาผิดวิธีเนี่ย  อันตรายมากนะคะ ถ้าเป็นยาที่เค้าห้ามรับประทานแต่เราดันกินเข้าไปเนี่ย  อาจจะต้องไปรักษาต่อกับท่านยมเลยนะ   
           อ่านฉลากให้ถี่ถ้วนก่อนค่ะ  ยาอะไรใช้ตรงไหน  ใช้ยังไง  ใช้ให้ถูกที่ค่ะ  ข้อนี้แนะนำว่าโดยเฉพาะสำหรับบ้านที่มีเด็กเล็กค่ะ  

            กรณีศึกษากรณีที่ 4  เพิ่ม+ลด โดสยาเอง
            "อ้าวยาย  นี่หมอเค้าเขียนว่าให้ยายกินแค่เม็ดเดียวหนิ  ทำไมยายกินเข้าไปตั้งสองเม็ดล่ะ"

            "ก็ยายไปตรวจเลือดมา เบาหวานมันขึ้นเป็นสองร้อยกว่าแล้วเนี่ย  ยายก็เลยเพิ่มเป็นสองเม็ด  มันจะได้ลดไวๆ"
ยาย=     อิกวาง=

            ขอร้องค่ะขอร้อง  พ่อแม่พี่น้องปู่ย่าตายายที่เคารพ  หากไม่ใช่หมอหรือเภสัชกร กรุณาอย่าเพิ่มหรือลดขนาดยาเองนะคะ  เพราะยาทุกชนิดมีช่วงของการรักษาอยู่   ซึ่งช่วงของการรักษาก็คือ ระดับยาในเลือด ที่ให้ผลในการรักษา และไม่ทำให้เกิดอันตราย   เป็นต้นว่า ช่วงของการรักษาอยู่ที่ 1-5 เม็ด คือ ถ้ากิน 1 หรือ 5 เม็ด จะยังได้ผลอยู่ แต่ถ้ากิน ครึ่งเม็ด หรือหกเม็ด จะไม่ได้ผลแล้ว  นอกจากนั้นยาบางตัวยังมีช่วงของการรักษาแคบ  เช่น เค้าให้กิน 1-2 เม็ด แต่ถ้าล่อไป 3 เม็ดนี่ จะเป็นอันตรายแล้ว  อะไรยังงี้เป็นต้น
           เพราะฉะนั้น อ่านฉลากให้ดีๆก่อนทานยา  หากหมอสั่งให้ทานเท่าไหนก็เท่านั้น  อย่าไปเพิ่มหรือลดขนาดเอาเองนะคะ  การเพิ่มขนาดยาแล้วจะทำให้การรักษาได้ผลเร็วขึ้นหรือดีขึ้นนั้นเป็นความเชื่อที่ผิดค่ะ

          กรณีศึกษากรณีที่ 5  ยาก่อนอาหารเอาไปกินหลังอาหาร  ยาก่อนนอนเอาไปกินตอนเช้า 
         การใช้ยาให้ถูกเวลานี่สำคัญเหมือนกันค่ะ  เพราะยาแต่ละชนิดออกฤทธิ์ไม่เหมือนกัน  เป็นต้นว่า ยาก่อนอาหารเนี่ย จะทำงานในสภาวะเป็นกรด เพราะกระเพาะเรายังไม่มีอาหารไปย่อย   ดังนั้นยาก่อนอาหารจึงต้องทานก่อนอาหารประมาณ 30-60 นาที  หากลืมกินก็ให้กินหลังอาหารไปแล้ว 2 ชั่วโมง   ยาหลังอาหาร ให้ทานหลังอาหารทันที หรือหลังทานอาหาร 15-30 นาที   ยาก่อนนอน ก็ให้ทานก่อนจะนอนประมาณ 15-30 นาที คำนวณๆดูเอาว่าหลังอาหารมื้อเย็นประมาณ 4 ชั่วโมง 
        และที่เน้นย้ำกันอยู่บ่อยๆ  คือ ยาปฏิชีวนะ ต้องทานติดต่อกันตามที่แพทย์หรือเภสัชกรสั่ง  ห้ามหยุดยาก่อนนะคะ เพราะว่าจะทำให้ดื้อยาค่ะ
       และที่สำคัญเลยก็คือ  หากว่าลืมทานยามื้อใดมื้อหนึ่ง  ให้ข้ามไปเลยค่ะ ไม่ต้องเอามารวมกับมื้อต่อไป หรือ กินเพิ่มเป็นสองเท่านะคะ

     

          ทั้งหมดนี้เป็นกรณีคร่าวๆ ที่จริงๆแล้วมันก็มาจากการวิธีการใช้ยาให้ถูกต้องนั่นแหล่ะค่ะ อ่านได้ตามลิงค์นี้นะคะ http://www.geocities.com/isanconsumer/d0103.html   
         อย่างที่บอกว่า ยังเป็นละอ่อนปีหนึ่งอยู่  หากว่าผิดพลาดตรงไหนรบกวนแก้ไขให้ด้วยนะคะ  หากต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม หรือมีปัญหาการใช้ยา แนะนำให้ปรึกษาเภสัชกรที่ร้านยาได้ทุกที่เลยค่ะ  หรือถามคุณพี่ Kororo ดูก็ได้ค่ะ  เป็นรุ่นพี่เภสัชชั้นปีที่ 3 ของกวางเองค่ะ  

         ตอนนี้ เขียนเกี่ยวกับการใช้ยาที่ถูกวิธีแบบทั่วๆไปมาแล้ว  เดี๋ยวตอนหน้าจะมาเขียนเรื่องย่อยๆเกี่ยวกับปัญหาการใช้ยาที่เกิดบ่อยๆ  โดยมีคุณยายข้าพเจ้าเป็นพรีเซ็นเตอร์อีกเช่นเคยค่ะ